سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

91

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

فرع شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : زن آزاد را در مقابل زن و نيز مرد آزاد قصاص مىكنند و على الاقوى چيزى ردّ نبايد نمود . شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود اين است كه اگر زن آزادى زن حرّه‌اى را بكشد قاتل را قصاص نموده و بالاجماع ولىّ مجنى عليه بر قاتل چيزى زدّ نمىكند چه آنكه قاتل و مقتول بحسب فرض با هم متساوى و هردو زن مىباشند . و اگر زن آزادى مرد حرّى را بقتل رساند در اين فرض نيز قاتل را قصاص كرده و مىكشند منتهى چون ديه مرد دو برابر زن است جاى اين تو هم هست كه زن نه تنها بايد قصاص شود بلكه نصف ديه حرّ يعنى پانصد دينار نيز بايد ردّ كند از اينرو مرحوم مصنف براى دفع اين تو هم مىفرماين : اقوى اين است كه تنها زن را بايد قصاص نموده بدون اينكه چيز ديگرى از وى بستانند و دليل آن اين است كه عموم [ النّفس بالنّفس ] كه در آيه شريفه وارد شده مقتضى چنين حكمى است مضافا بدليل خاصّى كه در اين مورد وارد شده و آن روايت صحيحه حلبى و عبد اللّه بن سنان از مولانا الصّادق عليه السلام بوده ، اين دو روايت به طور صريح و واضح دلالت بر حكم مذكور دارند . و از اين گذشته دليل اعتبارى نيز مقتضايش همين است زيرا جانى بيش از نفس خويش نمىتواند جنايتى وارد كند يعنى هرجنايت كارى نهايت خلافى كه مرتكب شود منتهاى عقوبتى كه برايش منظور شده آنست